Wat is Innerlijk Kindwerk?

Een manier om jezelf beter te begrijpen

We nemen allemaal onze geschiedenis mee.

De ervaringen die we als kind hebben opgedaan, de manier waarop er met ons werd omgegaan en wat we wel of juist niet hebben geleerd, hebben invloed op hoe we ons later in het leven bewegen.

Sommige ervaringen zijn bewust aanwezig. Andere liggen veel meer op de achtergrond.

Toch kunnen ze nog steeds invloed hebben op hoe je naar jezelf kijkt, hoe je reageert op anderen, hoe je omgaat met emoties, grenzen en nabijheid en hoe je je voelt in relaties.

Innerlijk kindwerk helpt je om daar met aandacht naar te kijken.

Niet om in het verleden te blijven hangen, maar om beter te begrijpen wat je hebt meegenomen uit je verleden en hoe je daar vandaag vrijer mee kunt omgaan.

Waar komt innerlijk kindwerk vandaan?

Het idee van het innerlijk kind is niet één afzonderlijke therapievorm met één grondlegger. Het is ontstaan vanuit verschillende psychologische stromingen die zich bezighouden met de invloed van onze vroege ontwikkeling op ons latere leven.

Binnen onder andere de ontwikkelingspsychologie, hechtingstheorie, traumatherapie en het werk rond delen van de persoonlijkheid wordt gekeken naar de manier waarop vroege ervaringen invloed kunnen hebben op onze overtuigingen, emoties en relaties.

Het begrip innerlijk kind is vooral een toegankelijke manier om te spreken over die jongere delen van onszelf waarin vroegere ervaringen en behoeften nog kunnen doorwerken.

Het is dus niet zo dat er letterlijk een kind in je woont.

Het is een manier om contact te maken met gevoelens, behoeften en overtuigingen die ooit zijn ontstaan en die in bepaalde situaties opnieuw geactiveerd kunnen worden.

Hoe werkt innerlijk kindwerk?

Wanneer we iets meemaken wat lijkt op een eerdere ervaring, kan ons systeem reageren alsof het opnieuw gebeurt.

Een opmerking van iemand kan bijvoorbeeld veel sterker binnenkomen dan je op basis van de huidige situatie zou verwachten.

Je voelt je afgewezen.

Je wordt boos.

Je trekt je terug.

Je wilt het meteen goedmaken.

Je gaat harder je best doen.

Of je voelt helemaal niets en maakt jezelf wijs dat het je niet raakt.

Op zo’n moment kan er iets ouds worden geraakt.

Innerlijk kindwerk helpt je om daar nieuwsgierig naar te worden:

Wat gebeurt er nu in mij?
Wat raakt mij zo?
Waar ken ik dit gevoel van?
Wat heb ik op dit moment nodig?

Door bewust contact te maken met deze reacties ontstaat er meer ruimte tussen de gebeurtenis en jouw reactie.

En juist in die ruimte ontstaat keuzevrijheid.

Waarom kan het helpen?

Veel van onze reacties zijn ooit ontstaan omdat ze ons hielpen omgaan met wat er gebeurde.

Een kind kan bijvoorbeeld leren:

Ik moet flink zijn.

Ik mag geen fouten maken.

Ik moet het anderen naar de zin maken.

Ik kan maar beter niet te veel voelen.

Ik moet het zelf doen.

Als ik lief ben, word ik misschien wel gezien.

Op het moment dat deze overtuigingen ontstaan, kunnen ze heel logisch en zelfs noodzakelijk zijn.

Maar later in je leven kunnen ze je beperken.

Misschien hoef je helemaal niet meer zo hard voor jezelf te zijn.

Misschien mag je inmiddels wél grenzen stellen.

Misschien kun je inmiddels voor jezelf zorgen.

En misschien hoef je niet meer voortdurend te bewijzen dat je goed genoeg bent.

Innerlijk kindwerk kan helpen om oude overtuigingen zichtbaar te maken en te onderzoeken of ze vandaag nog werkelijk bij je passen.

Patronen, overtuigingen en beschermingsmechanismen

Veel van wat we in ons leven doen, gebeurt automatisch.

We ontwikkelen manieren om onszelf te beschermen tegen pijn, afwijzing, spanning of verlies.

Dat kunnen bijvoorbeeld patronen zijn als:

  • jezelf aanpassen;
  • altijd sterk willen zijn;
  • alles onder controle willen houden;
  • perfectionistisch zijn;
  • conflicten vermijden;
  • jezelf terugtrekken;
  • veel verantwoordelijkheid dragen;
  • zorgen voor anderen en jezelf vergeten;
  • boos worden wanneer je je gekwetst voelt;
  • moeilijk hulp kunnen ontvangen;
  • je gevoelens wegdrukken;
  • jezelf voortdurend kritisch beoordelen.

Deze patronen zijn niet “fout”.

Vaak zijn het juist slimme manieren geweest om jezelf staande te houden.

Daarom kijken we er niet met oordeel naar.

We onderzoeken:

Waar heeft dit patroon mij ooit bij geholpen?
Waar beschermt het mij vandaag nog tegen?
En heb ik deze bescherming nu nog op dezelfde manier nodig?

Dat verandert de manier waarop je naar jezelf kijkt.

Niet: “Wat is er mis met mij?”

Maar:

“Wat heeft mij ertoe gebracht dit te leren?”

Het volwassen deel in jou

Een belangrijk onderdeel van innerlijk kindwerk is het contact met je volwassen deel.

Als kind had je niet dezelfde mogelijkheden, kennis en keuzevrijheid die je nu als volwassene hebt.

Wat toen groot, bedreigend of overweldigend kon zijn, kan vanuit je volwassen positie anders worden bekeken.

Je kunt jezelf nu beschermen.

Je kunt grenzen stellen.

Je kunt weggaan uit een situatie.

Je kunt hulp vragen.

Je kunt keuzes maken.

Je kunt voor jezelf zorgen.

Het volwassen deel kan als het ware naast het jongere deel komen te staan.

Niet om het kind te corrigeren of weg te sturen, maar om te luisteren en te erkennen:

“Ik zie wat je hebt meegemaakt.
Ik begrijp beter waarom je zo bent gaan reageren.
En je hoeft het nu niet meer alleen te doen.”

Daar ontstaat vaak iets wezenlijks: meer innerlijke verbinding.

Je hoeft jezelf niet langer te bestrijden, maar leert verschillende kanten van jezelf beter kennen en met elkaar verbinden.

Welke methoden worden gebruikt?

Innerlijk kindwerk kan op verschillende manieren worden vormgegeven.

Tijdens de retraite gebruiken we verschillende ervaringsgerichte werkvormen die elkaar aanvullen.

Visualisaties

Via visualisaties kun je op een veilige manier contact maken met vroegere ervaringen, gevoelens of behoeften.

Meditatie

Meditatie helpt om te vertragen, naar binnen te keren en waar te nemen wat zich aandient zonder daar onmiddellijk iets mee te hoeven doen.

Ademwerk

De adem kan helpen om meer contact te maken met het lichaam en emoties en spanning beter waar te nemen.

TRE

TRE is een lichaamsgerichte methode waarbij natuurlijke trillingen van het lichaam worden gebruikt om spanning te helpen ontladen.

Systemisch werk

Met systemisch werk kunnen patronen en dynamieken binnen het gezin van herkomst zichtbaar worden en vanuit een ander perspectief worden bekeken.

Ervaringsgerichte oefeningen

Door niet alleen te praten maar ook te ervaren, kan inzicht soms veel dieper binnenkomen.

De verschillende methoden zijn geen losse onderdelen. Ze kunnen elkaar juist versterken.

Wat je met je hoofd begrijpt, kan via het lichaam een andere laag krijgen.

Welke theorieën liggen eraan ten grondslag?

Innerlijk kindwerk kan vanuit verschillende psychologische perspectieven worden begrepen.

Onder andere de hechtingstheorie van John Bowlby en Mary Ainsworth laat zien hoe vroege relaties invloed kunnen hebben op de ontwikkeling van vertrouwen, veiligheid en latere relaties.

Ook inzichten uit de ontwikkelingspsychologie helpen om te begrijpen hoe overtuigingen en manieren van omgaan met emoties zich in de loop van de kindertijd ontwikkelen.

Ook de Transactionele Analyse van Eric  Berne  en de polyvagaaltheorie  van Steven Porges dragen veel bij aan het innerlijk kind werk.

Daarnaast sluit innerlijk kindwerk aan bij verschillende vormen van trauma- en lichaamsgerichte therapie en bij modellen waarin wordt gewerkt met verschillende delen of kanten van jezelf.

Belangrijk is dat het innerlijk kind niet gezien hoeft te worden als een letterlijk psychologisch “onderdeel” dat ergens in je bestaat.

Het is vooral een waardevolle manier om menselijke ervaringen begrijpelijk te maken en om met meer compassie naar jezelf te leren kijken.

 

Veelgestelde vragen en mogelijke misverstanden

Moet ik dan helemaal terug naar mijn jeugd?

Nee.

Innerlijk kindwerk gaat niet over eindeloos graven in het verleden.

We kijken vooral naar wat er vandaag gebeurt en onderzoeken wanneer en hoe een patroon is ontstaan. Het verleden is daarbij een mogelijke sleutel tot begrip, niet het doel op zich.

Moet ik mijn ouders de schuld geven?

Nee.

Het gaat niet om schuld.

Je kunt erkennen dat bepaalde ervaringen invloed op je hebben gehad, zonder iemand te veroordelen.

Het gaat uiteindelijk om de vraag:

Wat betekent dit voor mij en wat kan ik er vandaag mee?

Moet ik mij alles uit mijn jeugd herinneren?

Nee.

Je hoeft geen complete herinneringen of een duidelijk verhaal uit je jeugd te hebben.

We werken met wat zich op dit moment aandient: gevoelens, gedachten, lichamelijke reacties, overtuigingen en patronen.

Is innerlijk kindwerk alleen voor mensen met een moeilijke jeugd?

Nee.

Ook wanneer je terugkijkt op een overwegend fijne jeugd, kunnen er ervaringen zijn geweest waarin bepaalde behoeften onvoldoende ruimte kregen.

Geen enkele jeugd is perfect.

Is het zweverig?

Innerlijk kindwerk kan op verschillende manieren worden aangeboden. Binnen deze retraite werken we ervaringsgericht, maar ook met psychologische inzichten en aandacht voor het lichaam.

Je hoeft niets te geloven.

Je wordt vooral uitgenodigd om zelf te ervaren en te onderzoeken wat voor jou betekenisvol is.

Moet ik persoonlijke dingen delen met de groep?

Nee.

Je bepaalt altijd zelf wat je wel en niet wilt delen.

Veiligheid, eigen regie en respect voor je grenzen zijn belangrijke uitgangspunten tijdens de retraite.

Kan ik iets veranderen aan wat vroeger is gebeurd?

Nee, het verleden kunnen we niet veranderen.

Wat wel kan veranderen, is de manier waarop je er vandaag mee omgaat.

Je kunt leren jezelf anders te benaderen, andere keuzes te maken en jezelf de veiligheid, erkenning en ruimte te geven die je nu als volwassene kunt creëren.

Van begrijpen naar ervaren

Misschien is dat uiteindelijk wel de kern van innerlijk kindwerk.

Niet alleen begrijpen waarom je bent geworden wie je bent, maar ontdekken dat je vandaag meer mogelijkheden hebt dan vroeger.

Je bent niet meer het kind van toen.

Je bent de volwassene van nu.

En juist vanuit die volwassen positie kun je opnieuw leren luisteren naar de delen van jezelf die misschien lang hebben gewacht op aandacht, erkenning of veiligheid.

Niet om het verleden uit te wissen.

Maar om er vrijer van te worden.

Zodat je verleden deel mag zijn van je verhaal, zonder dat het steeds je volgende hoofdstuk hoeft te schrijven.