Omgaan met angst

Omgaan met angst!

Angst is een emotie die we allemaal kennen! We kunnen niet zonder angst leven. Het helpt ons gevaar uit te weg te gaan of om het te voorkomen! Maar soms is angst geen goede raadgever en geeft het meer problemen dan dat het oplost. Sommige mensen ervaren dagelijks verschillende vormen van angsten. Veel van de angsten zijn vaak niet reëel, maar voelen wel echt. Hoe komt dat toch dat angst soms zo prominent aanwezig kan zijn, terwijl je vaak diep van binnen weet dat je eigenlijk helemaal niet bang hoeft te zijn?

Welke angsten?.

1. Enkelvoudige angst ( angst voor spinnen, hoogtes, bloed, ongelukken, etc.)

2. Sociale angst ( bijvoorbeeld spreken in het openbaar, of angst voor groepen)
3. Paniek
4. Obsessieve compulsieve angst(dwangstoornis)
5. Gegeneraliseerde angst (overmatig piekeren)
6. Posttraumatische stress stoornis

Symptomen van de angsten zijn afhankelijk van het soort angst, hier onder veel voorkomende symptomen:

  • concentratiestoornissen
  • piekeren
  • agitatie
  • rusteloosheid
  • bezorgdheid
  • ongeduld
  • slaapproblemen
  • trillen of beven
  • duizeligheid
  • ademnood
  • pijn op de borst
  • misselijkheid of buikklachten
  • hoofdpijn

Lichaamsgevoel

Sommige mensen die met angst te maken hebben zijn geneigd om gevaar in hun omgeving te zien. Anderen worden bang als ze aan iets denken of als ze iets voelen. Hoe we de angst interpreteren en het oordeel dat we over ons zelf en de angst hebben hebben, zijn vaak de boosdoeners en vergroten de angst. Eerdere ervaringen met dezelfde denkpatronen, emoties en lichaamsgevoel versterken ook de angst. Zo ontstaat een vicieuze cirkel, waar je niet gemakkelijk meer uitkomt.

Het gekke is dat de huidige gebeurtenis niet per se zo angstig hoeft te zijn, maar het lichaam reageert wel net zo heftig. Het is aangetoond dat we vaak oude manieren van omgaan met de angst opnieuw inzetten, met als gevolg dat dezelfde emoties van angst weer ontstaan en soms veel erger dan voorheen. Dit omgaan met de angst wordt vanuit de hersenen geregeld. De hersenen maken geen onderscheid tussen de verschillende situaties en willen iedere keer het probleem dit keer ‘echt’ tot een goed einde brengen. Als dat vervolgens toch weer op dezelfde manier gebeurt, geeft dat ook weer hetzelfde resultaat.

De angst is echt, de reden waarom soms niet realistisch.

De angst is vaak heel echt, maar de reden waarom angst ontstaat, is vaak niet realistisch en heeft te maken met heel andere zaken dan de angst zelf en vroegere gebeurtenissen. Het wordt getriggerd door iets dat zich onbewust afspeelt.

Hoe we als kind hebben aangeleerd om met angst om te gaan, speelt ook een grote rol bij de poging angst te verminderen. We hebben mechanismen ontwikkeld om ons veilig te voelen die vroeger heel effectief waren, maar nu vaak niet meer werken. Het zijn onbewuste patronen geworden, die ons belemmeren om effectief met onze angst om te gaan.

Hoe kan je afkomen van je angst?

Er zijn verschillenden manieren om van je angst af te komen:

  1. De triggers, de emoties, de denkpatronen en het lichaamsgevoel dat daarbij hoort leren kennen.
  2. De manier waarop je met angst omgaat, leren kennen en inzicht krijgen in de impact van jouw aanpak van omgaan met je angst.
  3. Te leren zien waar het bij de angst nog meer over gaat, de angst achter de angst.
  4. Er zijn technieken om de emotionele lading te reduceren (bijvoorbeeld TRE en EMDR).
  5. Andere manieren aanleren om met je angst om te gaan.

 

Het is soms een hele weg om van je angst af te komen. Wat heel belangrijk is, is om te ontspannen nadat je bang bent geweest. Als je niet ontspant stapelt de spanning zich op en kunnen er meer klachten ontstaan, zowel emotioneel als fysiek. Het is soms ook prettig om begeleiding of ondersteuning te vragen bij het leren omgaan met je angst, door middel van een aantal therapie sessies.

Het  is belangrijk dat je leert zien dat jij niet je angst bent, maar dat het een deel van je is. Je bent veel meer dan je angst en je kan leren je leven niet te laten regeren door je angst.

Hoe ga jij om je angst?

Als je niet naar je angst durft te kijken heeft de angst de regie. Als je de angst in de ogen durft te kijken, heb jij de regie!

 

Holistisch, wat betekent dat eigenlijk?

Holistisch, wat betekent dat eigenlijk?

Holistisch…. Wat betekent dat eigenlijk?

Sinds kort werk ik ook in Rotterdam bij ‘Natuurlijk Gezondheidscentrum Rotterdam’. Een centrum waar wordt gewerkt vanuit een holistische visie. Wat betekent dat eigenlijk een holistisch visie?

Holisme?

Op het internet heb ik de volgende omschrijving gevonden, waar ik me helemaal in kan vinden:

Iets is holistisch wanneer er naar het geheel wordt gekeken en niet naar de som van de verschillende onderdelen waaruit iets is opgebouwd. Bij een holistische geneeswijze wordt het gehele individu betrokken. Het woord holisme komt van het Griekse ‘holon’, wat ‘het geheel’ betekent. Volgens een volger van de holistische leer is alles met elkaar verbonden. Volgens het holisme hangt alles met elkaar samen. Iets kan niet bekeken of geanalyseerd worden door naar een gedeelte van dat geheel te kijken.

Alles is met elkaar verbonden

Wat mooi en tegelijkertijd misschien ook wel heel ingewikkeld dat alles met elkaar verbonden is.…. Hoe moet ik dat zien als het gaat om een klacht of een probleem dat ik heb? Is het zo dat emotionele problemen een relatie hebben met fysieke problemen of omgekeerd? Of is het zo dat, als ik een fysiek probleem heb, de oorzaak mogelijk ergens anders in mijn lichaam zit? En hoe zit dat eigenlijk met psychosomatische klachten, waarvan de oorzaak niet duidelijk is?

Als alles met elkaar verbonden is, kan het zo zijn dat de klacht niet op zichzelf staat en dat de oorzaak ergens anders zit dan je aanvankelijke denkt. Het kan dan nuttig zijn om vanuit verschillende disciplines naar de klacht te kijken om de mogelijke oorzaken en oplossingen te vinden om het herstel te bevorderen.

Denk maar eens aan te veel stress, werkdruk, emotionele belasting of verlies, waardoor je allerlei klachten kan ontwikkelen zoals hoofdpijn, maagdarmklachten, rugpijn en nog veel meer. Of verslaving zoals eetverslaving, waardoor mensen overgewicht krijgen en allerlei verschijnselen krijgen, fysiek of emotioneel. De oorzaak ligt dan vaak bij het waarom van te veel eten en dat zou een emotionele oorzaak kunnen hebben. Een ander voorbeeld is het niet goed verwerken van ingrijpende gebeurtenissen. De gevolgen op fysiek niveau kunnen aanzienlijk zijn en vaak niet eens meer te herleiden naar de gebeurtenissen.

Hoe fysieke klachten kunnen leiden tot psychische of emotionele klachten kan je zien bij ernstige ziekten als kanker en hart- en vaatziekten. De emotionele problemen die hierdoor kunnen ontstaan, worden niet altijd (h)erkend en kunnen veel invloed hebben op het genezingsproces.

Laatst las ik nog een bericht over patiënten die in het ziekenhuis liggen en geopereerd moeten worden. Soms vertonen ze heel ernstige psychische klachten waar weinig aandacht aan wordt geschonken, met als gevolg dat het genezingsproces vertraagd wordt. Klinkt logisch toch?

In mijn vorige blog heb ik geschreven dat lichaam en geest onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en dat is nu precies waar het in de holistische visie over gaat.

Oosterse en westerse geneeskunde

In de westerse geneeskunde wordt het probleem vaak bekeken als iets dat op zichzelf staat. Een arts gaat aan de slag met de klacht waarmee jij komt. De diagnose van de klacht is leidend voor de behandeling die je krijgt. Dat is anders bij een holistische benadering. Er wordt gekeken naar wat er buiten de klacht nog meer speelt in het lichaam en leven  van de patiënt / cliënt. Er wordt ook gekeken of er een relatie is tussen fysieke en emotionele klachten. Dan wordt een plan gemaakt wat de beste methode is om de patiënt te helpen. Daarbij wordt zo veel mogelijk uit gegaan van de zelf helende kracht van de patiënt.

Geen goed of fout.

Of je nu kiest voor de westerse of oosterse benadering of een combinatie hiervan, het is een persoonlijke keuze. Je kan wel een voorkeur hebben. Wat mij betreft: Ik ga voor de holistische benadering. Voor mij geldt, hoe meer kennis over de helende kracht van mijn lichaam en hoe meer inzichten en mogelijkheden ik heb om mijn problemen en klachten op te lossen, hoe meer ik in balans kom en blijf en hoe meer regie ik heb over mijn eigen lichaam en leven. En…. ja ga ik ook wel eens naar een dokter!

Geest en lichaam onlosmakelijk met elkaar verbonden

Ons lichaam slaat informatie op over wat we meemaken en wat we denken en voelen. Denk maar eens aan iets dat je onlangs hebt mee gemaakt wat vervelend was. Als je je daar op focust en inleeft in de situatie, dan kan je de emotie in je lichaam voelen op een bepaalde manier (bijvoorbeeld prikkelend, warm, brandend, koud enz.) en op een bepaalde plaats in je lichaam (bijvoorbeeld in je keel, in je maag, rond je hart of je onderbuik). We kunnen zelfs iets voelen in ons lichaam als we aan de toekomst denken, aan iets dat we nog helemaal nog niet hebben meegemaakt.

Het lichaam reageert op wat je denkt

Uit bovenstaande kan je direct opmaken dat het lichaam reageert op wat je denkt. Is dat niet wonderlijk? Want wat is een gedachte nu eigenlijk? Neem de gedachte die je in bovenstaand voorbeeld had nog eens en bekijk het nu eens van een totaal ander perspectief, bijvoorbeeld heel positief. Verandert het gevoel in je lichaam dan ook? Bijzonder hé dat jouw denken op die manier kan bepalen wat je voelt in je lichaam.

Andersom is het ook zo dat als je iets voelt in je lichaam, je daar een betekenis aan kan geven, misschien gebeurt dat wel automatisch. Bijvoorbeeld als je kriebels in je buik voelt, kan je daaraan de betekenis geven dat je zenuwachtig bent. Of als je een stijve schouders hebt, kan je de betekenis er aan geven dat je gespannen bent of stress hebt.

Zo kan je onderzoeken wat je lichaam jou wil vertellen of wat je gedachten met je lichaam doen! Dat kan soms heel gemakkelijk zijn om dingen beter te begrijpen of ze in een andere context te plaatsen.

Maar wat als je geen controle hebt over wat je denkt of voelt?

In sommige gevallen, als je geen controle hebt over wat je denkt of voelt, kan het heel vervelend zijn. Bijvoorbeeld als je veel stress hebt en het gevoel in je hoofd of in je buik niet kan veranderen of kan laten zijn voor wat het is. Overigens heb ik het hier niet over een lichaamsgevoel dat is veroorzaakt door iets van buitenaf bijvoorbeeld een klap op je hoofd of het stoten van je been tegen een tafel. Er valt overigens wel over te discussiëren of deze lichaamsgevoelens je iets te vetellen hebben, maar dat valt buiten deze blog. Ik heb het over een gevoel in je lichaam dat het gevolg is van iets dat je hebt meegemaakt of een gedachte die je ergens over hebt.

Neurofysiologie

Denken aan iets leuks of iets vervelends gaat altijd gepaard met neurofysiologie, dat wil zeggen dat het lichaam hormonen aanmaakt en vrijgeeft die horen bij die bepaalde gedachte of ervaring. Je zenuwen worden geactiveerd en je krijgt dan een gevoel op een bepaalde manier op een plaats in je lichaam. Omgekeerd is het ook zo dat, als je iets hebt meegemaakt dat leuk of vervelend was, je lichaam dat zelfde gevoel weer produceert als je het weer mee maakt, er aan denkt of als je iets mee maakt dat er op lijkt.

Je lichaam houdt je niet voor de gek.

Als je wilt kan je heel veel van je lichaam leren als je er goed naar luistert. Er zijn zelfs spreekwoorden die dat beweren: een onderbuik gevoel, vlinders in mijn buik, een zwaar gevoel in mijn hoofd of een zware last op mijn schouders. Deze spreekwoorden zeggen iets over je gevoelens en emoties die zich in je lichaam aandienen na een gedachten of een ervaring. Je kan, als je ze ervaart, zelf bepalen wat je er mee doet, of je er iets mee wilt of dat je ze gewoon laat zijn, in elk geval zijn ze er om je iets te vertellen. In de meeste gevallen is het alleen maar prettig of nuttig als we ons lichaamsgevoel herkennen en we kunnen er een betekenis aangeven.

Lichamelijke klachten

Soms kan het ons in de weg zitten. Zeker als het pijn wordt of irritatie of een lichamelijke klacht waar we last van hebben. Het kan dan zijn dat de neurofysiologie na de ervaring of gedachte, niet uit ons lichaam is verdwenen, misschien omdat we ons niet ontspannen hebben of omdat belastende gedachten of gebeurtenissen vaak op elkaar volgen. Het lichaam wordt dan gevoeliger. Het risico bestaat dat dit uiteindelijk kan leiden tot fysieke klachten. Bijvoorbeeld een maagzweer, of obstipatie, diarree. Het kan ook psychosomatische klachten geven zoals hoofdpijn, rugpijn, nekpijn enzovoorts. Soms kan het leiden tot pleinvrees, paniekaanvallen of angst voor de dood of andere angsten. Het is meestal niet precies bekend waar en hoe de klacht zich zal manifesteren. Jij kent misschien jouw plek wel in jouw lichaam waar de klacht zich aandient. Het is in elk geval zeker dat als onze neurofysiologie niet is verdwenen is uit het lichaam, we daardoor het risico kunnen lopen om (fysieke/ psychosomatische) klachten te ontwikkelen.

Leren luisteren naar wat je lichaam zegt

Ons lichaam houdt ons niet voor de gek! Leer luisteren naar wat je lichaam zegt! Je zult verstelt staan hoe goed je lichaam jou kent en wat je zelf kan doen als je klachten ervaart en het advies van je lichaam volgt.

Meer weten over lichaamsgevoel en psychosomatische klachten? www.ineenanderlicht.nl

Geschreven door Maartje van Driel

In een ander Licht

Praktijk voor integratieve psychotherapie.